ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ

ಮಹಿಳೆ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ನಾಡ ಕಾಳಜಿ

ತುಂಬ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ದುರಂತವಿದು. ನಾನಾಗ ಕಾಲೇಜು ಸೇರುವ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗ. ಅವತ್ತೊಂದಿನ ಸರಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ನರಳಾಟ. ಅಳು. ನೋಡಿದರೆ ತುಂಬು ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆರಿಗೆ ನೋವಿನಿಂದ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು. ದವಾಖಾನೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಪರದಾಟ ನಡೆದಿತ್ತು.
 ಅಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌! ಅಯ್ಯೋ.. ಬಿಡಿ. ಆಟೊ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ್ನೂ ಬಂದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸರಿಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಹಮಾಲರ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಾವೇ ಎತ್ತುಗಳಂತೆ ದರ ದರನೆ ಎಳೆದು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಲುಪಿಸಿದ್ದೆವು. ಅದು ಸರ್ಕಾರಿ ದವಾಖಾನೆ! ಊರಿಗದೊಂದೇ ದೊಡ್ಡ ದವಾಖಾನೆ.
 ತಗ್ಗು, ದಿಣ್ಣೆಯ ಅದ್ವಾನ ರಸ್ತೆ, ಪವರ್ ಬೇರೆ ಕಟ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಲುಪಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ನರ್ಸ್, ಕಂಪೌಂಡರ್. ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಹೆರಿಗೆ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಖಾಲಿ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಜವಾಬು. ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿಗೆ ಅಂತ ಒಂದು ಬೆಡ್‌ ಇರುತ್ತಲ್ಲ ಅದು ಖಾಲಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ‘ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಾರ’ ಪರ್ಮಿಶನ್‌ ಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಾರು ಅಂದರೆ ಡಾಕ್ಟರಮ್ಮ.
 ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲೇ ಆಕೆಗೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮನೆ. ಬಾಗಿಲು ಬಡಿದರೆ ಸದ್ದೇ ಇಲ್ಲ! ಒಂದೇ ಸಮ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದಾಗ ಗಡಸು ದನಿಯೊಂದು ಕಿಟಕಿ ಬಳಿ ಬಂದು ‘ಯಾಕೆ ದನಕ್ಕೆ ಬಡಿದಹಾಗೆ ಬಾಗಿಲು ಬಡೀತಿದೀರಿ ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಾರು ಊರಲ್ಲಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವುದು ಕೇಳಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಜೋರು ಏಟುಗಳು ಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ‘ನೀವು ಮನುಷ್ಯರಾ ಪಶುಗಳಾ. ಡಾಕ್ಟರಿಗೂ ನಿದ್ದೆ, ಸುಸ್ತು ಅನ್ನೋದು ಇರತ್ತೆ. ಅವರೂ ಮನುಷ್ಯರೇ. ಹೀಗೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕೊ ಆಗೆಲ್ಲ ಬಂದು ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಾರದು’ ಎಂದಿತು ಹೆಣ್ದನಿ. ಅದು ಡಾಕ್ಟರಮ್ಮ!
  ‘ಬಾಯಾರ ನಮ್ಮ ಹುಡುಗಿ ಹೊಟ್ಲೆ ಅದಾಳರಿ. ಒಂದ ಸವನ ಭಾಳ ತ್ರಾಸ ಮಾಡ್ಕೊಳಾಕಹತ್ಯಾಳ್ರಿ. ಅದಕ್ಕ ತಗೊಂಡು ಬಂದೀವ್ರಿ. ಜರಾ ನೋಡ್ರಿ ಬಾಯಾರ ನಿಮ್ಮಕಾಲ್‌ ಮುಗಿತೀನಿ’ ಎಂದು ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯ ಮನೆಯವರು ಅಂಗಲಾಚಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ‘ಅದೇನೇ ಇರಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬರ್ರಿ. ಈಕೆಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೂ ತ್ರಾಸ ಆಗ್ತದ. ಇದೆಲ್ಲ ಕಾಮನ್‌. ಏನಾಗಲ್ಲ ಮುಂಜಾನೆ ಬರ್ರಿ. ನನಗ  ದಣಿವಾಗೇದ. ನಾ ಮಲಕೋಬೇಕು, ಸುಮ್ನ ಡಿಸ್ಟರ್ಬ್‌ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಹೋಗಿ’ ಎಂದು ಆಕಳಿಸುತ್ತ ನಡೆದೇ ಬಿಟ್ಟಳು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಾಗಿಲು ಜೋರು ಬಡಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಚೀರಾಟ, ನರಳಾಟ ಎತ್ತಿನ ಬಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದೇ ಇತ್ತು. ‘ಬಾಯಾರ ಕಾಲ್‌ ಬೀಳ್ತನ್ರಿ ಬರ್ರಿ. ಏನಾರ ಒಂದೀಟ ನೋಡ್ರಿ. ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಬಾಯಾರ ನೀವು ದೇವರಿದ್ಹಂಗ. ಕೈಮುಗಿತೀನಿ. ಅಕೀ ತ್ರಾಸು ನೋಡಾಕ ಆಗವಲ್ದು. ಪ್ಲೀಸ್ ಬರ್ರಿ...’ ಸುಮಾರು ಹೊತ್ತಿನ ತನಕ ಹಲವರು ಹಲವು ರೀತಿ ಅಂಗಲಾಚಿದ್ದಾಯ್ತು. ಆ ಡಾಕ್ಟರಮ್ಮನ ಕನಿಷ್ಠ ಕರ್ತವ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಜಾಗೃತವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ತುಂಬು ಗರ್ಭಿಣಿಯ ನೋವಿನ ಆಕ್ರಂದನ ಲೇಡಿ ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗೆ ತಾಕಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್‌. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಗರ್ಭಿಣಿಯ ನರಳಾಟ, ಚೀರಾಟ, ಒದ್ದಾಟ... ಅತ್ತು, ಗೋಗರೆದು, ಒದ್ದಾಡಿ, ನರಳಾಡಿ ಸುಸ್ತಾದಂತಿದ್ದ ಆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದೊಡನೆ ಕ್ಷಣ ಹೊತ್ತು ಸುಮ್ಮನಾದಳು. ಮತ್ತೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಒದ್ದಾಡಿದಳು. ಏನಾಯಿತು ಎಂದು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಕ್ತ, ನೀರಿನಂಥ ಹಸಿ, ಹಸಿ... ಮಾಂಸದ ಮುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದ ಮಗು ಹೊರ ಬರಲು ಒದ್ದಾಡಿರಬೇಕು. ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಮತ್ತಿತರ ಹೆಂಗಸರು ಏನೋ ಕಸರತ್ತು ಮಾಡಿ ಮಗುವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದರು. ಮೇಲು, ಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಕಿವಿಯೂದಿದರು. ಬಾಯಿಗೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕಿ ಊದಿದರು. ಕಿವಿ ಹಿಂಡಿದರು. ಹ್ಞೂಂ ಹ್ಞೂಂ ಮಿಸುಕಾಡಲಿಲ್ಲ...
 ಆ ಮುದ್ದಾದ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಕಳೆಬರವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಫಜರ್‌ ನಮಾಜಿನ ನಂತರ ದಫನ್‌ ಮಾಡಲು ಖಬರಸ್ಥಾನಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಖಬರಸ್ಥಾನ್‌ ನೋಡಿದ್ದು ಅದೇ ಮೊದಲು. ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಟ್ಟ ಬೊಗಸೆ ತುಂಬುವಷ್ಟಿದ್ದ ಎಳೆಗೂಸಿನ ಕಳೆಬರ ಈಗಲೂ ನೆನಪಿದೆ. ಹೇಗೆ ದಫನ್ ಮಾಡಲಿ ... ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆ ತಾಯಿ ಗರ್ಭಕೋಶ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಸತ್ತು ಹೋದಳು.
#
ಒಸ್ಕೊ: ನನ್ನ ತಂಗಿ ಮಗ ಆಹಿಲ್‌ ಖಾನ್ ಒಂದಿನ  (Jan 20, 2017) ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಗೆ ಕಿವಿ ನೋವಿನಿಂದ ತುಂಬ ಹೊತ್ತು ಒದ್ದಾಡಿದ. ಏನು ಮಾಡಿದರು ಅವನಿಗೆ ಆ ನೋವು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ತಂದೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸಮಯ ರಾತ್ರಿ ಎರಡೂವರೆ ಆಗಿತ್ತು. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರು. ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ಹಾಜರ್. ಹೊರಗೆ ದಟ್ಟ ಮಂಜು. ಮೈಕೊರೆವ ನಾರ್ವೆ ಚಳಿ. ಮೈನಸ್‌ ಡಿಗ್ರಿ! ಕಾರಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಹೊರಟೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಕುತೂಹಲ ನನ್ನೊಳಗೆ! ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನನ್ನ ನಾಡಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಅವಸ್ಥೆ ತಟ್ಟನೆ ನೆನಪಾಯಿತು. ಕೊರೆವ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೈ ನಡುಗಿತು. ಆಗ ತೀವ್ರ ಕಾಡಿದ್ದು ಈ ದಿಲ್ ಫೈಲ್ ಸ್ಟೋರಿ. ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿ, ಎತ್ತ, ಏನು, ಯಾವಾಗ,,, ಇದರಾಚೆಗೂ ಯಾವ ಡೇಟ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲೂ ವರ್ತಮಾನದ ವರದಿಯಂತೆ ನನ್ನೊಳಗಿದು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳು

ಈ ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು

'ಅನಭಿಜ್ಞ ಶಾಕುಂತಲ': ನೆನಪು ಮರೆವಿನಾಟ

 ಜೀವನವೇ ಒಂದು ನಾಟಕವೆಂದಾದರೆ. ಸಂಬಂಧ ಅನ್ನೋದು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಆಟ. ಅಂದರೆ ನಾಟಕದಂತೆ ಬದುಕು ಕೂಡ ಆಟ ಕಟ್ಟುವ ಕ್ರಿಯೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಎಂದರೆ ಸುಖದ ಅಥವಾ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ದಡ ಸೇರುವುದು. ಈ ಆಟದ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟದ ಅಡವಿ ಸೇರುವುದೂ ಇದೆ! 'ಆಡಾಡ್ತ ಅಡವಿ ಸೇರುವುದು' ಅಂತಾರಲ್ಲ ಹಾಗೆ. ಅಡವಿ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಸಂಕಷ್ಟ ಅವಘಡ, ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬದುಕಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಈ 'ಅಡವಿ' ಎದುರಾಗೇ ಆಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿಧಿಲಿಖಿತವೇ? ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮ-ಕಾಮ ಎನ್ನುವ ಬದುಕಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಟ- ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪಡಕೊಳ್ಳುವುದೆಲ್ಲ ಜೀವಕಾರುಣ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯೂ ಜತೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಹಜ ಮನೋಧರ್ಮ.  ಬದುಕಿನ ಆಟಕ್ಕೆ ತೆರಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮಧುರ ಘಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಡೆತನಕ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮರೆತೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ!?..  ಕಾಳಿದಾಸನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಶಾಕುಂತಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬದುಕು, ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರೀತಿ ಪಯಣದ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಮರೆವಿನಾಟ ಮನಮಿಡಿಯುವಂತೆ ಚಿತ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿಧಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಫೇಟಲಿಸಂ ವಾದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಚಿಂತನೆ ಇದೆನ್ನಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಶೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ನ ಹಲವು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಫೇಟಲಿಸಂ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಂತೆ ವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. *

ಇಷ್ಕ್‌ ಕೆ ಇಮ್ತೆಹಾನ್‌ ಔರ್‌ ಭೀ ಹೈ’.. ಇಮ್ರಾನ್‌ ಖಾನ್‌!

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಮಹಾ ಪಾಪದ ಕೆಲಸವೇನಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಭಾವಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಪ್ಪಿತವೊ ಇಲ್ಲವೋ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲಕ್ಷ್ಯವೋ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೊ ಏನೇ ಆದರೂ ಅದು ಒಂದು ದೇಶ. ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ‘ಪಡೋಸಿ...’ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮದೇ ಕರುಳಬಳ್ಳಿ. ಭಾಷೆ, ಜನಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾದರೂ ಮನುಷ್ಯ ಭಾವ, ಬದುಕುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಳಜಿ  ಒಂದೇ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಅಭಿನ್ನ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲೇಬಾರದ್ದು ಇಲ್ಲೂ ನಡೆಯಲೇಬಾರದು.  ತೀವ್ರವಾದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿನದಕ್ಕಿಂತ ಅಲ್ಲಿ ತುಸು ಹೆಚ್ಚು ಸವಾರಿಗೆ ಹವಣಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಅತಿರೇಕದ್ದು. ಅಕ್ಷಮ್ಯ. ಮತ್ತೆ ದೇಶ ಪುಟ್ಟದಾದಷ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ಭಯಗಳು ಜಾಸ್ತಿ. ಮಿಲಿಟರಿ ಕವಚದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುರಕ್ಷಾ ಭಾವವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ತರಹದ ಸಮಾಧಾನ. ಆದರೆ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಕೂಡ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪುಕ್ಕಲುತನವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂಸಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಹೆದರಿಸುವುದೇ ಕೆಲಸ. ಹೆದರಿಸುವವರು ಶೂರರು, ಧೀರರು ಮತ್ತು ಜೀನಿಯಸ್‌ ಆಗಿರಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ, ಮಿಲಿಟರಿ, ಮತಾಂಧರು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು, ಭ್ರಷ್ಟರು ಇದೆಲ್ಲದರಿಂದ ಪಾಕಿ ತುಂಬ ರೋಸಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದು ಸೂಕ್ತ ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಹಜ

ಮನುಷ್ಯ ಜಾತಿ ತಾನೊಂದೇ ವಲಂ...

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಥಿಯರಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ವರ್ಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಇರಾನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೇ ಇದೆ.  ಪುರಾತನ ಇರಾನಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಥದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಪಿಸ್ತ್ರಾಸ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅದು ಚಾತುರ್ವರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಥ್ರವಾನ್ಸ್ (ಪ್ರೀಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್), ರಥೈಸ್ತಾ (ವಾರಿಯರ್ಸ್), ವಸ್ತ್ರಿಯಾ (ಮರ್ಕಂಟೈಲ್ ಕ್ಲಾಸ್) ಮತ್ತು ಹ್ಯುತಿ (ಆರ್ಟಿಸನ್) ಎನ್ನುವ ವರ್ಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಪುರೋಹಿತ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಅಥ್ರವಾನ್ಸ್), ಕ್ಷತ್ರಿಯ  (ರಥೈಸ್ತಾ), ವೈಶ್ಯ  (ವಸ್ತ್ರಿಯಾ) ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ (ಹ್ಯುತಿ) ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.  ಆದಿ ಕಾಲದ ಇರಾನಿಯನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೀಗೇ ಇತ್ತು. ಅದೇ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಈಗಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧ ಭಾರತಕ್ಕಿದೆ. ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ, ನಯ ನಾಜೂಕು, ಕಣ್ಣು, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಅದರಲ್ಲೂ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪಂಡಿತರು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಂಡಿತ್, ಚಿತ್ಪಾವನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಹವ್ಯಕರು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ಇರಾನಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾರೆ (ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ).  ಬಹುಶಃ ಹೀಗೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಆಗ ಇರಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಮುಂಚೆಯೂ ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣಾವಾದಿಗಳ ಅಥವಾ ಬಂಡುಕೋರರ